Dekompresyon Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Korunma Yolları

Dekompresyon hastalığı, halk arasında “vurgun” olarak da bilinir ve dalışla ilgili en çok merak edilen konulardan biridir. İyi haber şu: Eğitim sırasında öğrendiğiniz kurallara uyduğunuzda eğlence dalışlarında bu risk oldukça düşüktür. Yine de nedenini, belirtilerini ve ne yapılması gerektiğini bilmek her dalıcının sorumluluğudur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili sorularınız için bir sualtı hekimine danışın.

Dekompresyon Hastalığı Neden Olur?

Sualtında derinlere indikçe basınç artar ve soluduğunuz havadaki nitrojen, vücut dokularınızda daha fazla çözünür. Tıpkı kapağı kapalı bir gazlı içecekte gazın sıvının içinde kalması gibi. Yükselirken basınç azalır ve bu nitrojen vücuttan yavaş yavaş, nefesle atılır.

Eğer çok hızlı yükselirseniz veya dokularınız çok fazla nitrojen biriktirecek kadar uzun ve derin kalırsanız, nitrojen kabarcıklar oluşturabilir. Gazlı içeceğin kapağını aniden açtığınızda olan şeyin benzeri gerçekleşir. Bu kabarcıklar, dekompresyon hastalığının belirtilerine yol açar.

Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle dalıştan sonraki ilk saatlerde ortaya çıkar, ancak daha geç de görülebilir:

• Eklemlerde (özellikle omuz, dirsek ve dizlerde) derin ve geçmeyen ağrı
• Olağandışı yorgunluk ve halsizlik
• Ciltte kaşıntı, döküntü veya alacalı renk değişimi
• Uyuşma, karıncalanma veya kas güçsüzlüğü
• Baş dönmesi, denge kaybı, görme bozukluğu
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı

Dalıştan sonra bu belirtilerden herhangi birini fark ederseniz “geçer” diye beklemeyin. Hafif görünen belirtiler bile ciddiye alınmalıdır.

Şüphe Durumunda Ne Yapılmalı?

• Kişiyi yatırın ve dinlendirin.
• Mümkün olan en kısa sürede %100 oksijen verilmesini sağlayın. Dalış teknelerinde bu amaçla oksijen seti bulunur.
• Bilinci açıksa su içmesini sağlayın.
• 112’yi arayın ve kişinin dalış yaptığını mutlaka belirtin.
• Kişinin dalış profilini (derinlik, süre, dalış sayısı) not alın; tedaviyi planlayacak hekime yardımcı olur.

Dekompresyon hastalığının tedavisi, hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan basınç odalarında yapılır. Erken müdahale, tedavinin başarısında çok önemlidir. Oksijen uygulamayı öğrenmek isterseniz Oksijen Kullanımı Uzmanlığı ve React Right eğitimlerimize göz atabilirsiniz.

Nasıl Korunulur?

• Dekompresyonsuz limitlerin içinde kalın. Dalış bilgisayarınızın gösterdiği süreleri aşmayın, hatta biraz pay bırakın. Dalış bilgisayarı yazımız bu konuda yardımcı olur.
• Yavaş yükselin. Dakikada 9–10 metreyi geçmeyen bir hız güvenli kabul edilir. Kabarcıklarınızdan daha hızlı yükselmeyin.
• Güvenlik durağını atlamayın. Her dalışın sonunda 5 metrede 3 dakika beklemek, vücudunuza ek zaman tanır.
• Derin dalışı önce yapın. Gün içinde birden fazla dalış yapıyorsanız en derin dalışı ilk sıraya koyun.
• Bol su için, dinlenmiş olun. Susuzluk, yorgunluk ve alkol riski artırır.
• Dalıştan sonra ağır egzersiz yapmayın ve uçuş öncesi bekleme sürelerine uyun (tek dalış için en az 12, çoklu dalış için en az 18 saat).
• Nitroks kullanmayı düşünün. Normal hava limitleriyle kullanıldığında ek bir güvenlik payı sağlar. Nitroks Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Dekompresyon konusunu daha derinlemesine öğrenmek isteyenler için Science of Diving eğitimi dalış fiziği ve fizyolojisini ayrıntılı olarak ele alır.

Güvenli dalış, iyi eğitimle başlar. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilir, tüm programlarımızı eğitimler sayfamızda inceleyebilirsiniz.